vertaling file

Voor alle vertalingen van Mozilla-software in de Friese taal.
NIJTROCHÂLD
Berichten: 18
Lid geworden op: 30 September 2005, 10:18
Locatie: Feanwâlden

vertaling file

Berichtdoor NIJTROCHÂLD » 7 November 2005, 10:03

Bêste fjoerfoksen,

In skoftke lyn hat der op dit forum in diskusje west oer de oersetting fan it Ingelske “file”. De iene hâldt it by it Hollânisme of eigentlik it Germanisme “bestân” en de oare rint fuort mei it wurd “triem”. Om’t it foar de úteinlike ferzje fan firefox wichtich is dat der keazen wurdt, liket it my goed om hjir in apart ûnderwerp fan te meitsjen.

De konkrete fraach is: wurdt it “bestân” mei dêrby útlis hoe’t jo der “triem” fan meitsje kinne of krekt oarsom?

Ik sil hjir in lyts foarsetsje jaan. No’t “Opera 8.5” de kommende wiken by alle - yn elts gefal in soad - Friezen ûnder de oandacht brocht wurdt, soenen jo by “triem” oanslute kinne.

Cor
Jo kompjûter wurket ek mei triemmen!

Gast

Re: vertaling file

Berichtdoor Gast » 11 November 2005, 10:37

Fansels Frysk!

dielnimmer Wiki

Gebruikersavatar
Sipster
Berichten: 1847
Lid geworden op: 24 September 2005, 10:39
Locatie: wageningen

Berichtdoor Sipster » 11 November 2005, 13:49

ik ha eins neat mear ta te foegjen oan wat ik oan no ta al sein ha. Ik sil it noch efkes koart gearfetsje en dan ha ik it wol sjoen.
As ik kieze moat tusken bestan en triem, ha ik noch gjin foar my oertsjûgjende arguminten heard om triem better te finen as bestan. Omt se beide like Frysk binne kies ik dan foar bestân, dat is makkeliker te begripen. As de Afûk of wa't de fryske stavering ek mar fêstleit foar ien fan beide kiest, leit it oars. Oant dy tiid kinne we sels kieze en fyn ik bestân fierwei de meast praktyske en dúdelike oersetting.
Wees meester en vormgever van jezelf

STOP suffering the web, START surfing it, use FireFox

TeBo
Berichten: 7
Lid geworden op: 2 Januari 2005, 11:01
Locatie: Mitselwier

Berichtdoor TeBo » 11 November 2005, 21:53

Moat ik ek noch mar efkes myn foarkar derbysette.
Triem liket my wol aardich, ek om't ik it nederlânske bestand ek net sa fyn.
Oan't no ta hy ik op ferskate plakken eins allinich it wurd triem sjoen as de kar dy't makke wy om file oer te setten, werby faaks wol bestân noch neam't wy as alternatyf.

Derom ek myn foarstel om in list te meitsjen fan oersette programmas en wat foar kar derby makke is tusken triem en bestân. Om't ik net in bulte Frysk op skoalle hân haw wol ik myn miening net folle op de foargrûn sette. Wat dat betreft wol ik my wol by sipster oanslúte (net wat betreft bestân :wink: ) dat it moai wêze soe at der wat dúdlikens kaam fan in autoriteit op Fryske taalgebiet.

Wol tink ik dat it wichtig is om as útgongspunt te nimmen dat it in oersetting is fan it ingelsk nei it frysk en net fan it nederlânsk nei it frysk.

Fierder hoopje ik dat de striid tusken bestân/triem it brûken fan it frysk op de kompjoeter net te bot behearskjen giet.

NIJTROCHÂLD
Berichten: 18
Lid geworden op: 30 September 2005, 10:18
Locatie: Feanwâlden

Berichtdoor NIJTROCHÂLD » 12 November 2005, 12:05

Tank foar de reäksjes. De rop om in kar fan in ynstânsje mei foech komt sawol fan Sipster as fan Tebo.
Spitigernnôch falt dy net te ferwachtsjen. De Provinsjale Steaten fan Fryslân hawwe yn 1980 de saneamde Steate Stavering fêststeld en dy is troch Afûk, Fryske Akadeemje, Taalsintrum Fryslân ensfh. folge. Mar yn it spesjale gefal fan dizze oersetting is der gjin Steatebeslissing te ferwachtsjen.

Ik haw oant 1999 de oersetting “bestân” brûkt. Geandewei waard dúdlik dat dit Germanisme, al as net fia it Nederlânsk , in beroerde oersetting fan it Ingelske “computer file” wie. Ik haw doe de oersetting “triem” oan it Taalburo fan de Fryske Akadeemje foarlein. Dy oersetting wie prima mar wol waard ik warskôge foar it feit dat ik dêrmei myn holle boppe it meanfjid útstekke moast. De oersetting is streekrjocht út it Ingelsk wei. En wat foar my fan grutte betsjutting wie, krekt de Dútsers oan it begjin fan it Germanisme binne ek op syk gien nei in better begryp. In pear jier letter wurkje û.o. it Wikipedyprojekt, Lieteboek foar de Tsjerken(Windows), Opera en de Provinsje der mei.
Soks is op arguminten gien. De provinsje hat it yn 2004 ynfierd mei fan gefolgen dat se no dwaande binne Opera 8.5 mei triem te ymplemintearjen. Seit de provinsje dêrmei dat de oare oersetting fout is. Nee der wurdt kiezen foar de oersetting mei triem om’t se net mei it Germanisme wurkje wolle.

Wêrom soenen wy ús bern in oersetting mei it sifer 3 oanbiede ynstee fan ien mei in dikke 7. Somtiden moatte de noazen nei ien kant. Boppedat wurdt hjir somtiden mei it grutste gemak nei in oare oersetting stapt.
As wy sjogge nei de 20 reäksjes op de webside fan de Ljouwerter Krante op it stikje oer de blêder fan Ytsma, dan is der gjinien dy’t stroffelet oer it wurd triem. Mar oersetten giet om arguminten net om in protte minsken mei macht of dy mei de grutste mûle.

Cor
Jo kompjûter wurket ek mei triemmen!

ytsmabeer
Berichten: 29
Lid geworden op: 30 Juli 2005, 12:15

Berichtdoor ytsmabeer » 12 November 2005, 15:32

De kar meitsje foar bestân of triem is op himsels net maklik.
Eltsen ien wol graach dat in programma dat oersetten wurdt goed falt by de minsken.
Miskien is it sels wol ferbasingwekend dat der net folle minsken falle oer triem. se falle einlinks net iens.

Yn in petear mei ien dy krekt opera ynstalleare hy kamen wy ek efkes by triem.

"Dat wurd, wat is dat"
"No dat is bestand of bestân, sa't minsken dat ek wol neame"sei ik.
Der efteroan direkt mar efkes sizze dat it soms wol efkes dourje kin foar minsken der oan wenne.
Mar dizze sei "Ach jo no dat ik it wit, is it dúdlik"

Net eltsenien sil sa reagearje mar as in programma it no ien kear hat kin men der ek net mear omhinne.


Mar ja it bliuwt in kar om it te gean brûken om de net sa grutte stap mear te nimmen.
Het probleem van de toekomst is dat het steeds verandert in het heden
Hobbes dec 30, 1990
http://www.freewebs.com/cabnoco
http://my.opera.com/ytsmabeer/

Flying Fish
Berichten: 1
Lid geworden op: 12 November 2005, 19:38
Locatie: Deventer

Berichtdoor Flying Fish » 12 November 2005, 20:29

NIJTROCHÂLD schreef:Tank foar de reäksjes. De rop om in kar fan in ynstânsje mei foech komt sawol fan Sipster as fan Tebo.
Spitigernnôch falt dy net te ferwachtsjen. De Provinsjale Steaten fan Fryslân hawwe yn 1980 de saneamde Steate Stavering fêststeld en dy is troch Afûk, Fryske Akadeemje, Taalsintrum Fryslân ensfh. folge. Mar yn it spesjale gefal fan dizze oersetting is der gjin Steatebeslissing te ferwachtsjen.


Yn boppesteande haw ik spitigernoch fet werjûn, om't ik dêr wol efkes op yngean wol:
It soe neffens gjin goede saak wêze om in ynstânsje yn it libben te roppen dy't foarskriuwt wat wol en net brûkt wurde moat of mei. Foar it Frysk soe sa'n soarte fan taalplysje it dan knap drok krije. Fan 'e wike seach ik op Omrop Fryslân dat in taskesrôver in taske meiraamde út in fytsmantsje. En dat is dan mar ien foarbyld.
In taal is in dynamysk gehiel dat al nei it ferlet fan de brûkers oanpast of útwreide wurdt. Nije wurden wurde betocht, oernommen en ynfierd. Soms besteane se koart, dan wer lang. It binne úteinlik de Fryskpraters sels dy't de taal sa brûke. Mei ûnderwiis, in libbene frysktalige kultuer, media en oare middels kinne je in taal yn stân hâlde. De oerheid kin der noch wat ta dwaan. En fansels, en tige wichtich: de âlders moatte de taal oan de bern leare. Sa hâldt in taal it dus út.
As de taal no aardich yn it ûnderwiis en sa funksjonearret en de sprekkers en skriuwers kinne inoar mei in trochsneed fan de taal allegear aardich rêde, dan kriget men in standerttaal. In noarm foar dy taal jout oan wat goed en minder goed is. Mar dan hawwe je it alwer: wa makket dat út?
Je komme der úteinlik dochs wer op út dat de taalbrûkers mei-inoar it gefoel hawwe moatte dat dit wol en dat net goed is. Mar de meast Fryske taalbrûkers prate gewoan Frysk en fersteane inoar wol.
In ynstânsje dy't foarskriuwt wat wol of net goed is hat gjin inkeld doel. Wy moatte it mei-inoar dwaan.
En dan noch wat: taalrykdom bestiet ek út it hawwen fan mear mooglikheden foar ien wurd. En dêr binne wy der: yn de Fryske kontekst funksjonearret bestân en begjint triem ek te funksjonearjen (opera, provinsje, diskusjelisten).
De tiid sil leare wat it wurde moat. De wurden bite inoar net. It is allinnich mar de kar dy't makke wurdt. Elk hat in eigen byld en doel by syn kar: dêrom wol ik dit om dat te berikken. En elk is frij om te kiezen.
Noch in reden om hoeden te wêzen mei in foechhawwende ynstânsje foar de taal: Mozilla Firefox is in open source-programma. Bemuoienis fan de oerheid mei de taal soe streekrjocht yngean tsjin it idee efter dy iepen boarnen.

Trui

NIJTROCHÂLD
Berichten: 18
Lid geworden op: 30 September 2005, 10:18
Locatie: Feanwâlden

Berichtdoor NIJTROCHÂLD » 12 November 2005, 20:58

Om misbegryp foar te kommen. It wurd "spitigernôch" is hjir brûkt lykas: It soe sa moai wêze as in oar it beslút foar ús nimt, mar wy witte wol better.

Cor
Jo kompjûter wurket ek mei triemmen!

RoanKattouw
Berichten: 14
Lid geworden op: 28 Juni 2005, 15:50

Berichtdoor RoanKattouw » 17 November 2005, 22:08

Nijtrochâld hat my in PM stjoerd om myn mening oer dit ûnderwerp te freegjen, en stelde foar dat ik hjir ek sizze soe wat ik fyn.

Sels ha ik Frysk leard, dus kin ik my by "triem" minder foarstelle as by "bestân". Ik tink ek dat mear minsken witte wat in bestân is as in triem. As jim der "triem" fan meitsje wolle, fyn ik it bêst, it makket my net sa folle út. Yn myn oersettings bliuw ik "bestand"/"file" gewoan oersette as "bestân". As wy derút binne wat it wurdt, is it net sa swier om alle ynstansjes fan "bestân" te feroarjen yn "triem" (en "bestannen" yn "triemen"). Ik wachtsje dus gewoan jim beslissing ôf.

Roan

Mysha
Berichten: 4
Lid geworden op: 17 November 2005, 22:17
Locatie: Sneek

Berichtdoor Mysha » 17 November 2005, 22:53

Ik begryp hjir allegear net in soad fan - net fan de websiden, net fan de forums, net fan de ynstellings. Mar fan disse diskusje ek al net.

In "bestân" is in kolleksje fan gegevens. Bygelyks, yn in learlingenbestân binne de gegevens fan alle learlingen fan de skoalle opnaam. Dat seit neat oer it medium fan de gegevens. Dat kin op papier wêze, of op de kompjûter, of yn in pyramide krast; dêr seit it wurd neat oer.

No is it sa dat yn oare talen dat begryp útwreide is nei in rige (in rigel?) fan digitale koades, mei alle mooglikheden ta misbegryp dy't dêr by hearre. Mar dat betsjut dochs net dat it Frysk dy twa begripen ek trochelkoar helje moat? At der yn it Frysk twa wurden binne foar twa begripen, dan is dat dochs in rykdom dy't it mooglik makket beide begripen te beneamen, dochs net in earmoed dat der net ien inkeld wurd is dat foar beide jildt?

It is dúdlik dat net ien "triem" kieze sil foar kolleksje fan gegevens en "bestân" foar de rige(l) koades, dat wat is de fraach dan noch?
Mfg,
.............................Peter Hans van den Muijzenberg

Gebruikersavatar
Kattefretter
Berichten: 3
Lid geworden op: 27 Oktober 2005, 19:14

Berichtdoor Kattefretter » 18 November 2005, 9:45

Mysha schreef:It is dúdlik dat net ien "triem" kieze sil foar kolleksje fan gegevens en "bestân" foar de rige(l) koades, dat wat is de fraach dan noch?


Dan soe dizze fraach: wurdt it “bestân” mei dêrby útlis hoe’t jo der “triem” fan meitsje kinne of krekt oarsom? feroare wurde moatte yn wannear moat file oersetten wurde mei bestân en wannear mei triem?

Yn myn (âlde) Van Dale wurdboek stiet by bestand: collectie samenhangende gegevens, gegroepeerd en vastgelegd zodanig dat de computer er toegang toe heeft. As ik dat sa lês fyn ik dy oersetting fan 'file' nei 'bestand' hielendal net ferkeard. It wurdboek Nederlânsk-Frysk jout foar 'bestand' 'bestân', 'triem' stiet der hielendal net by dus fierder as 'bestân' kom ik net.
Hoe sit it dan mei 'file'? Yn it wurdboek Engels-Nederlands lês ik: rij, dossier; COMP. bestand, document; archief; archiveren, opbergen.
Net ien fan dy wurden bringt my by 'triem'. Ek al hat 'triem' wol de betsjutting fan reeks, lange lijst, waslijst, lang relaas. Mar dat lês ik allinne as ik it wurd 'triem' opsykje. Yn it earste plak moat ik by 'triem' dochs oan in ljedder tinke. As 'file' ferwiist nei de dokumintestruktuer fyn ik 'triem' wol in aardich wurd, in 'triem' heger en in 'triem' leger. Ferwiist er streekrjocht nei in dokumint, dan seit 'bestân' my mear.

ytsmabeer
Berichten: 29
Lid geworden op: 30 Juli 2005, 12:15

Berichtdoor ytsmabeer » 18 November 2005, 10:47

Om hjir mar efkes om ta te heakjen sil ik efkes sizze wat it wurd bestân betekend yn it Frysk Wurdboek.

It stiet der yn trijen yn.
Bestân -> wapenstilstand, It tolfjierrich bestân
-> weifeling, aarzeling, overweging, Yn bestân stean,wêze, stelle

Bestân -> Bestân wêze tsjin

Bestân -> Bestand, wat op een bep. stak (bos) grond groeit.
-> Troch de stoarm is it bestân oan spjirren hiel wat lytser wurden

Der komt nea ynfoar dat it in "Bestand op een computer" is.

Dat der yn it Nederlânsk->Frysk wurdboek gjin triem stiet is ek dan ek logisch wat yn de betsjutting fan "Yn bestân wêze, bestân wêze tsjin" sa it bedoele is yn't wurdboek kinst der nea fan meitsje "Triem wêze tsjin, yn'e triem wêze"

Triem is dan ek in direkte oersetting fan it wurd file en net in wurd wat fia fia oersetten is.

Berend
Het probleem van de toekomst is dat het steeds verandert in het heden

Hobbes dec 30, 1990

http://www.freewebs.com/cabnoco

http://my.opera.com/ytsmabeer/

Gebruikersavatar
Trui Jentink
Berichten: 132
Lid geworden op: 20 Oktober 2004, 10:12
Locatie: Ljouwert

Berichtdoor Trui Jentink » 18 November 2005, 11:08

ytsmabeer schreef:Bestân -> Bestand, wat op een bep. stak (bos) grond groeit.
-> Troch de stoarm is it bestân oan spjirren hiel wat lytser wurden


Noch nea heard fan betsjuttingsútwreiding? Yn it Nederlânk betsjutte bestand foar it kompjûtertiidrek ek net verzameling gegevens met een bep. naam die logisch en fysiek een eenheid vormen, met name die geschikt zijn voor computerverwerking (nijste Van Dale), mar no wol.
En dat stiet as twadde betsjutting ûnder bestand, de earste betsjutting is dat boskbouferhaal. Der is dus niks mis mei it tapassen dêrfan op it Frysk. Oars soenen wy it boskbou-bestân ek mije moatte.
Nochris, it giet my by triem/bestân net om de goede ynhâld, mar om it brûkber-wêzen. It Frysk lient no ienkear flugger fan it Nederlânsk as dat it sels wat betinkt. Bestân wie der gewoan earder en wurdt algemien brûkt en begrepen. Brûkberheid, begryplikens, mooglikheid om gearstallings en ôfliedings mei te meitsjen wage wat my oangiet op dit stuit swierder.

Trui

NIJTROCHÂLD
Berichten: 18
Lid geworden op: 30 September 2005, 10:18
Locatie: Feanwâlden

Berichtdoor NIJTROCHÂLD » 18 November 2005, 15:42

Kattefretter schreef:Dan soe dizze fraach: wurdt it “bestân” mei dêrby útlis hoe’t jo der “triem” fan meitsje kinne of krekt oarsom? feroare wurde moatte yn wannear moat file oersetten wurde mei bestân en wannear mei triem?.


Bêste minsken,

De fraach wannear’t jo no foar “file” bestân of triem brûke, fyn ik in tûzen-euro-fraach.

De ynfloed fan it Nederlânsk – Hollânsk sizze oaren – is sa grut, dat wy by it oersetten allinne noch troch ús Nederlânske bril sjogge. Benammen hoe’t wy de net-Frysktalige yn ús spultsje meikrije kinne. Soks is net in taal motyf, mar in Fryske Bewegers motyf. Op himsels neat mis mei, ik bin al jierren beweger mar it giet hjir om ús taal.

Om it marris oars te sizzen. As eltsenien troch it reade ljocht rint is soks noch stees net goed.
As de Nederlanners mei in Germanisme in beroerde oersetting fan “file” hawwe dêr’t sels de Dútsers gjin bek op sette wolle, hoege de Friezen soks net te folgjen om boppeneamde Bewegersreden. Jo kinne fansels elts wurd salang ferbouwe oant it past, mar bêste Trui do as taalwittenskipper soest foarop sette moatte dat jo soks allinne dogge as it Frysk net in oersetting ta syn foldwaan hat.

Wêrom soenen wy “versleutelen” net oersette mei ferkaaie. Wy kinne ommers it wurd kaai al. Bytsje ferbouwe en it past. En langer alle Friezen brûke ommers sleutel ynstee fan kaai, litte wy der dan ek mar fersleutelje fan meitsje.

Om no in antwurd op de fraach te jaan. Nei myn idee sette jo it Ingelske “computer file” oer mei “triem” [in rige nul-/ienkoades = (wurdboek) in rige sifers] en alle houtopslach, oar branhout ensfh. mei bestân. Dat dy Dútsers no sa stom wienen om net “der Bestand” te brûken, wylst se it wurd ommers al koenen. Of soenen de Nederlanners sa eigenwiis west hawwe?

As wy ús taal like maklik útleverje oan it Nederlânsk as it Nederlânsk dat docht oan it Ingelsk dan wurdt it seker in dialekt.

Cor
Jo kompjûter wurket ek mei triemmen!

ytsmabeer
Berichten: 29
Lid geworden op: 30 Juli 2005, 12:15

Berichtdoor ytsmabeer » 18 November 2005, 16:14

Noch nea heard fan betsjuttingsútwreiding?


Ik soe sizze earst mar sjen wat it Frysk sels hat,
en is dêr neat yn te finen dan útwreidzje.

Ytsma
Het probleem van de toekomst is dat het steeds verandert in het heden

Hobbes dec 30, 1990

http://www.freewebs.com/cabnoco

http://my.opera.com/ytsmabeer/


Terug naar “Friese vertalingen”